GRATIS VERZONDEN!
 
Nederland
Vanaf € 75,00
(tot 10 KG)
België
Vanaf € 75,00
(tot 10 KG)
Uw Winkelwagen | Naar Kassa
   
  Totaal
 
Uw winkelwagen is leeg
Home / Johan Hendrik van Dale
Johan Hendrik van Dale

Johan Hendrik van Dale

U kent ze vast wel; de woordenboeken “De dikke van Dale”. Misschien heeft u er wel één in de boekenkast staan.
Er is inmiddels een hele Van Dale Woordenboekenreeks: 
- Groot Woordenboek der Nederlandse Taal
- Van Dale’s Hedendaags Nederlands
- Van Dale’s juniorwoordenboek
- Van Dale’s spreekwoordenboek
- Van Dale’s Frans-Nederlands (en andersom)
- Enz. enz.

Wat u vast niet weet is dat de wieg van de samensteller van het woordenboek "De Dikke van Dale" stond in Sluis. Hier werd hij geboren op 15 februari 1828. Hij is wellicht de beroemdste Sluizenaar. Een Sluizenaar met gezag. Nederlandse- en Belgische schrijvers verwijzen naar hem, rechters raadplegen zijn woordenboek voor de juiste interpretatie van het woord en ambtenaren dienen zich strikt aan de spelling in de Van Dale te houden.
Welke Sluizenaar kon circa 175 jaar geleden vermoeden dat hun bescheiden plaatsgenoot zo veel invloed zou krijgen. We kunnen dus zeggen dat Van Dale letterlijk spreekwoordelijk is geworden. Maar het heeft er wel toe geleid dat een andere verdienstelijke woordenboekmaker uit Sluis in de vergetelheid is geraakt, nl. Johan Manhave. Ook is vergeten dat nog een samensteller van lexicons in Sluis gewoond heeft, t.w. Kornelis ter Laan. Sluis telt dus niet één maar drie belangrijke lexicografen en dat voor een stadje van nog geen 2000 inwoners. Zoiets moet in Nederland en België uniek zijn.

Wie was Johan Hendrik van Dale?
J. H. van Dale was de zoon van Abraham van Dale en Pieternella Dubois. Hij was het zesde kind van de in totaal 9 kinderen. J.H. van Dale had een zwakke gezondheid. Als kind was hij vaak ziek, waardoor hij lessen op school moest verzuimen. In die perioden dat hij noodgedwongen thuis verbleef, greep hij naar een boek. Lezen was zijn liefste bezigheid, hierdoor kreeg hij drang tot studeren. Hij had al vroeg een grote voorliefde voor zowel studeren als lesgeven. Studeren bleef hij zijn hele leven doen, lesgeven koos hij als beroep. Hij huwde in 1850 met Maria Moens die hem zeven kinderen schonk. Slecht drie van hen zouden de volwassen leeftijd bereiken.
Reeds op 26-jarige leeftijd werd hij hoofdonderwijzer aan de openbare school en in 1855 stadsarchivaris van zijn geboorteplaats. Van Dale was van alle markten thuis; hij schreef schoolboekjes, haalde aktes voor verschillende talen, natuurkunde, landbouwkunde en wiskunde. In 20 jaar schreef Van Dale 22 boeken en honderden artikelen. Ondanks zijn vele prestaties en bezigheden bleef hij bekend als een vriendelijke en bescheiden man. Hij was bevriend met hoogleraren, werd in binnen- en buitenlandse genootschappen als lid opgenomen en was in 1864 oprichter van de Sluisse rederijkerskamer "de Oranjebloem". Hij kreeg vele mooie betrekkingen aangeboden, maar heeft zijn geboorteplaats nooit willen verlaten. Zijn voornaamste historische verdienste voor Sluis was zijn publicatie "Een blik op de vorming van de stad Sluis en op den aanvang harer vestingwerken van 1382 tot 1587".
De voltooiing van zijn woordenboek heeft van Dale echter nooit meegemaakt. In het begin van 1872 heerste er in Sluis een pokkenepidemie. Deze besmettelijke ziekte tastte zijn lichaam van het hoofd tot voeten aan. Hij werd bedekt met duizenden zweren. Voor de toch al zwakke Van Dale, was dat fataal. Hij stierf op 19 mei 1872, amper 44 jaar. Hij werd begraven op de stedelijke begraafplaats. Kort na zijn dood werd er een gedenkteken voor hem opgericht in de vorm van een sierlijke grafnaald. Zijn leerling en vriend Johan Manhave heeft het woordenboek afgewerkt. Manhave was één van Van Dale’s oud leerlingen. Manhave assisteerde van Dale reeds met het corrigeren en klaarmaken van kopij voor het woordenboek. In maart 1872 waren ze gevorderd tot de letter Z. De handgeschreven kopij was dus bijna klaar om te drukken. Helaas mocht van Dale het niet meer meemaken. Dat Sluis zijn grootmeester niet vergeten is, bewijst zijn borstbeeld op het Walplein.
Ook een school en een straat danken hun naam aan deze grootste taalkundige die Sluis ooit bezat.

Zonder Manhave zou er nooit een Dikke van Dale zijn geweest
Als Johan Manhave Van Dale niet bijgestaan had, dan was het woordenboek waarschijnlijk nooit gepubliceerd. Zonder Manhave dus geen Dikke van Dale, geen Van Dale standbeeld, geen Van Daleschool, geen Van Dalestraat. Terecht is dus het verwijt, dat Manhave onterecht vergeten is. Johan Manhave werd geboren in Sluis op 21 juli 1850 als zoon van een Sluise winkelier. Evenals Van Dale had hij een baan in het onderwijs. Zoals eerder vermeld hielp hij Van Dale met het woordenboek. Manhave schrijft: Toen hij in den vroege morgen van den laatsten dag zijns levens zijne door droefheid afgetobde vrouw en kinderen liet wekken om van hen allen een laatste afscheid te nemen, gaf hij zijn vrouw den wensch te kennen, dat wij (Manhave) zijn woordenboek voltooien zouden. En wij hebben gemeend aan dien laatsten wensch van onze stervenden leermeester en vriend te moeten voldoen; ’t was het laatste wat wij voor hem doen konden”.
Manhave heeft inderdaad de Van Dale’s woordenboek voltooid, d.w.z. het afwerken van de letter Z en het corrigeren van de proefdrukken. Binnen anderhalf jaar was deze klus geklaard. Op 15 mei vertrok Manhave uit Sluis naar Den Haag. Manhave stierf in Wassenaar op 29 april 1927.

Nieuwe producten
Grünwalder kruidenthee (20 builtjes)
Magnesiumolie (100ml)
Body wrap lavender (blauw)
Cleansing Charcoal tandpasta (100ml)
Shampoo Cleansing Charcoal (400ml)
Grünwalder Nr.1 20 dagen kuur (20 tabl/1 builtje thee)
Cleansing Charcoal Face Scrub (250ml)
Easy Peel Face Mask Charcoal (10g)
Revuele Black Masker peel off (80ml)
Anti Litteken gel (19g)
Waarom De Groene Luifel?
- Keuze uit een breed assortiment!
- Makkelijk en snel online bestellen!
- Vanaf € 75,00 tot 10kg is portovrij!
- Vele handige betaalmogelijkheden!
- Vlotte betaling, vlotte levering!
- Voor 13.00uur besteld, dag later in huis!
- Voor een cadeaubon!
- Brievenbusbestellingen!
Aanbiedingen
Grünwalder kruidenthee (2x20 builtjes)
24 x Sesam Snaps (35g)
7 dagen handen wonder kuur (3x7 behandelingen)
Afslankthee (3x 20 zakjes)
BRITA Maxtra (3+1 gratis)
Acerola 500 (2x 120+30 Kauwtabletten)
10 x Sesam Snaps (35g)
Gewichtsbeheersing (2 x 15 builtjes)
Kappus White Magnolia (2x 125g)
Kappus Violet Lilac(2x 125g)
Meer aanbiedingen

Bezoek onze winkel in Sluis!!
 

Online bestellen en betalen
Klantenservice
Algemene Voorwaarden
Terms & conditions English
FAQ's English
 
Overige informatie
Contact
Sitemap
Linkpartners
Onze locatie en winkel
De winkel
Locatie
Wat is er te doen in Sluis?
Geschiedenis van Sluis
Blijf op de hoogte
Aanmelden nieuwsbrief duiven
Aanmelden nieuwsbrief winkelnieuwtjes
Gegevens wijzigen
Archief Nieuwsbrieven
Like ons op Facebook
Volg ons op Twitter
 
Interact Network 2013